Wielorakość przepisów, ustaw i rozporządzeń sprawia, że trudno odnaleźć się w polskim prawie. Tymczasem rząd nieustannie wprowadza różnego rodzaju zmiany, które mają na celu poprawę jakości polskiego prawodawstwa i albo ułatwienie życia społeczeństwu albo surowsze karania przestępców. Jakich zmian w prawie możemy się spodziewać i które przepisy warto na bieżąco śledzić?

Prawo podatkowe

System podatkowy w Polsce jest tak zawiły, że nawet prawnicy czy doradcy podatkowi często nie potrafią poradzić sobie z trudniejszymi przypadkami. Prawo podatkowe dotychczas nie zostało skodyfikowane, zatem nie ma jednego kodeksu, który określałby przepisy podatkowe. Zamiast tego mamy mnóstwo różnego rodzaju ustaw, rozporządzeń, interpretacji i wyroków, często sprzecznych ze sobą. Tymczasem rząd wcale nie dąży do ujednolicenia i uproszczenia obowiązujących przepisów. Wręcz przeciwnie, ustawy podatkowe zmieniają się niemal rok w rok, czasem bardzo drastycznie i stanowczo. Dzieje się tak głównie dlatego, że władza dąży do ograniczenia swobód podatkowych i uzupełnienia luki budżetowej. Większość pieniędzy w budżecie pochodzi bowiem z podatków, których każdy obywatel chce płacić jak najmniej. Te sprzeczne interesy władzy i obywateli zmuszają rząd do zaostrzenia przepisów podatkowych. Dodatkowo celują w nieuczciwych przedsiębiorców, którzy często są kontrolowani przez służby skarbowe. Zmiany w prawie podatkowym dotyczą głównie podatku dochodowego i VAT, rzadko natomiast podatku akcyzowego czy od gier. Są to bowiem specjalistyczne ustawy, które dotyczą tylko wybranych grup produktów. Tymczasem zarówno podatek dochodowy, jak i VAT dotyczą wszystkich obywateli. W głównej mierze zmiany w tych ustawach będą obejmować przedsiębiorców, jednak czasami i osoby nieprowadzące działalności gospodarczej, na przykład w kontekście zmiany wysokości stawki podatku czy podwyższenia lub obniżenia kosztów uzyskania przychodu. 

Prawo karne

Polskie prawo karne nie jest doskonałe, o czym mieli szansę przekonać się niemal wszyscy walczący o swoje prawa przed sądem. Duży zakres możliwych kar często zmusza sąd do brania pod uwagę okoliczności łagodzących lub zaostrzających wyrok, jednak nie zawsze powinny one stanowić aspekt kluczowy. Zmian w prawie karnym domagają się głównie osoby walczące o prawa konkretnych grup. Prawo karne w niektórych przypadkach jest bowiem zbyt łagodne, na przykład jeśli chodzi o występki pedofilskie. W polskim prawie karnym już od wielu lat nie obowiązuje kara śmierci i nie należy spodziewać się jej przywrócenia ani teraz ani za kilka lat. Bardziej prawdopodobnymi zmianami są zaostrzenia kar więzienia dla najgroźniejszych przestępców. Poza Kodeksem Karnym w Polsce obowiązuje także prawo karne skarbowe, które przewiduje możliwość ukarania obywateli za przestępstwa gospodarcze czy podatkowe. Prawo karne skarbowe działa zarówno w kontekście osób prywatnych, jak i przedsiębiorców. Nawet opóźnienie w zapłacie podatku podlega regulacji prawa karnego skarbowego, a zmian jego zapisów można spodziewać się jedynie w kontekście zaostrzenia kar – jest to bowiem na rękę budżetowi państwa.

Prawo drogowe

Dziś niemal każdy dorosły obywatel posiada prawo jazdy i samochód. Często jednak bazujemy na przepisach, których nauczyliśmy się kilka lub nawet kilkanaście lat temu na kursie prawa jazdy. Jest to błąd, ponieważ prawo drogowe ulega zmianom. Zmiany te dotyczą głównie limitów prędkości lub zasad zachowania na drodze. Niedawno wprowadzone zostały zmiany mające na celu regulację kwestii obowiązku posiadania przy sobie odpowiednich dokumentów samochodowych czy uprawniających do kierowania pojazdami. Pamiętajmy jednak, że wraz ze wzrostem świadomości ekologicznej należy spodziewać się zmian w prawie drogowym, które wyeliminują z drogi pojazdy zanieczyszczające środowisko. Być może będzie się to odbywać stopniowo, jednak warto śledzić przepisy na bieżąco.

Kodeks pracy

Zarówno pracownicy, jak i pracodawcy powinni na bieżąco kontrolować zmiany w prawie pracy. Jeszcze niedawno planowana była całkowita nowelizacja prawa pracy, jednak rząd wycofał się z tej propozycji. Zmiany miały dotyczyć urlopów, czasu pracy, umów o pracę. Rezygnacja z całkowitej nowelizacji nie oznacza jednak tego, że zmiany te nie zostaną wprowadzone. Być może będzie odbywać się to stopniowo. Pracodawca powinien wiedzieć, jakie ma obowiązki wobec pracownika i wywiązywać się z nich. Tymczasem pracownik musi znać swoje prawa i egzekwować ich poszanowanie. Zmiany w prawie pracy są wprowadzane bardzo często, gdyż sytuacja na rynku pracy ciągle ulega zmianom. Co więcej, prawo pracy w obecnym kształcie jest raczej nieelastyczne, co nie pozwala pracownikom ani pracodawcom dostosowywać go do swoich potrzeb. Problem ten dostrzegają rządzący, dlatego też chcą oni wprowadzić zmiany konieczne do tego, aby prawo pracy stało się przyjazne obu stronom stosunku pracy. Pamiętajmy, że prawo pracy dotyczy osób, które pozostają w stosunku pracy, to znaczy są zatrudnione na umowę o pracę, a nie umowy cywilnoprawne.